Welke voordelen kunnen wearables hebben voor je welzijn?

Wearables zijn kleine draagbare apparaten die gegevens meten over je lichaam of gedrag, zoals een smartwatch, fitnesstracker of slaapring. Een wearable volgt hoeveel je beweegt, hoe je slaapt en wat je hartslag doet. Voor velen werkt dat motiverend en soms ook geruststellend.

Lees meer over wearables en wat ze doen

Door wearables kun je bewuster worden van je leefstijl. Het helpt je om gezondere keuzes te maken¹Stiglbauer, B., Weber, S., & Batinic, B. (2019). Does your health really benefit from using a self-tracking device? Evidence from a longitudinal randomized control trial. Computers in Human Behavior, 94, 131–139. https://doi.org/10.1016/j.chb.2019.01.018. Bewustzijn is vaak de eerste stap naar verandering.

Misschien ontdek je dat je doordeweeks bijna de hele dag zit, terwijl je in het weekend juist veel actiever bent. Of je ontdekt dat je korter slaapt dan gedacht, bijvoorbeeld omdat je te laat naar bed gaat. Met die informatie kun je kleine dingen veranderen in je dag. Zoals een korte wandeling in de ochtend of, vaker even opstaan tijdens je werk of eerder naar bed gaan.

Een wearable werkt vooral doordat hij je gedrag zichtbaar maakt. Je ziet hoeveel je beweegt of slaapt, en daardoor word je bewuster van je gewoonten. Daarnaast helpt een wearable om een concreet doel te kiezen, bijvoorbeeld 8.000 stappen per dag. Je kunt vervolgens je voortgang volgen en krijgt meteen feedback. Juist die combinatie zorgt ervoor dat je makkelijker op tijd bijstuurt, zoals aan het eind van de dag nog even gaan wandelen. Het zijn bekende technieken uit gedragsverandering die vaak worden gebruikt om gezond gedrag te stimuleren⁵Del-Valle-Soto, C., López-Pimentel, J. C., Vázquez-Castillo, J., Nolazco-Flores, J. A., Velázquez, R., Varela-Aldás, J., & Visconti, P. (2024). A comprehensive review of behavior change techniques in wearables and IoT: Implications for health and well-being. Sensors, 24(8), 2429. https://doi.org/10.3390/s24082429 .

Tip!

Begin klein. Kies één haalbaar doel, bijvoorbeeld elke dag een vast aantal stappen. Bouw dit rustig op. Zo vergroot je de kans dat je het volhoudt.

Sommige wearables pikken signalen op die je zelf niet merkt. Bijvoorbeeld bij mensen met een onregelmatige hartslag. In een grote studie met meer dan 400.000 deelnemers bleek dat een smartwatch met enig succes aanwijzingen kon vinden voor mogelijk boezemfibrilleren. Dat is een veelvoorkomende hartstoornis. Van de mensen die een melding kregen, bleek ongeveer een derde dit ook echt te hebben⁶Perez, M. V., Mahaffey, K. W., Hedlin, H., Rumsfeld, J. S., Garcia, A., Ferris, T., … Turakhia, M. P. (2019). Large-scale assessment of a smartwatch to identify atrial fibrillation. New England Journal of Medicine, 381(20), 1909–1917. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1901183 .

Zo’n melding is geen diagnose, en een wearable kan een arts niet vervangen. Maar het kan wel een goede reden zijn om je klachten serieus te nemen en contact op te zoeken met je huisarts, zeker als je je zorgen maakt.

Voor mensen met een chronische aandoening kan een wearable extra voordelen opleveren. Een wearable maakt duidelijk hoe je leefstijl en je gezondheid samenhangen. Dat geeft meer grip. Iemand met diabetes kan met een passende wearable bijvoorbeeld zien hoe een wandeling na het eten de bloedsuiker beïnvloedt.

Onderzoek naar verschillende langdurige aandoeningen, zoals hoge bloeddruk en hart- en longaandoeningen, laat zien dat wearables kunnen helpen om beter met je gezondheid om te gaan. Ze maken je bewuster van je gedrag en helpen je om gezonde gewoonten vol te houden⁷Gagnon, M.-P., Ouellet, S., Attisso, E., Supper, W., Amil, S., Rhéaume, C., Paquette, J.-S., Chabot, C., Laferrière, M.-C., & Sasseville, M. (2024). Wearable devices for supporting chronic disease self-management: Scoping review. Interactive Journal of Medical Research, 13, e55925. https://doi.org/10.2196/55925. Ook bij herstel na ziekte of een blessure zie je hoe je lichaam reageert en hoe je stap voor stap vooruitgaat.

Kortom

Wearables kunnen een waardevolle aanvulling zijn op je dagelijks leven. Ze motiveren je om meer te bewegen, geven je zicht op je gewoonten en helpen je om gezondere keuzes te maken. Soms wijzen ze zelfs op signalen die je naar de huisarts kunnen leiden. Ook kunnen ze steun geven als er al gezondheidsproblemen spelen.

Tegelijk blijft een wearable een hulpmiddel. De cijfers vertellen niet het hele verhaal, en niet elk getal zegt iets over hoe het echt met je gaat. Voel je je bijvoorbeeld uitgerust, maar geeft je horloge aan dat je slecht hebt geslapen? Dan mag je best op je eigen gevoel vertrouwen. Slaaptrackers zitten er namelijk regelmatig naast, en te veel afgaan op die uitkomsten kan zelfs onrust geven⁸Baron, K. G., Abbott, S., Jao, N., Manalo, N., & Mullen, R. (2017). Orthosomnia: Are some patients taking the quantified self too far? Journal of Clinical Sleep Medicine, 13(2), 351–354. https://doi.org/10.5664/jcsm.6472. Het werkt het beste als jij de regie houdt over de data, en niet andersom.