Vanaf welke leeftijd kan ik mijn kind een smartwatch geven?

Niet veel kinderen in Nederland hebben een smartwatch. Dit blijkt uit de Monitor Mediagebruik 7-12 jaar van Netwerk Mediawijsheid, waarvoor in december 2024 937 ouders van kinderen van 7 tot en met 12 jaar zijn ondervraagd. Zeven procent van deze kinderen heeft zelf een smartwatch en ongeveer tien procent gebruikt er regelmatig een.¹Nikken, P. (2025). Monitor Mediagebruik 7-12 jaar. Netwerk Mediawijsheid. Veldwerk 3 tot en met 16 december 2024, 937 ouders van kinderen van 7 tot en met 12 jaar, uitgevoerd door Highberg. https://netwerkmediawijsheid.nl/onderzoek/monitor-mediagebruik-7-12-jaar/

Veel meer kinderen hebben een mobiele telefoon. Van de 7-jarigen heeft zestien procent een eigen telefoon, van de 12-jarigen 97 procent. Kinderen krijgen hun eerste telefoon gemiddeld rond hun negende jaar²Nikken, P. (2025). Monitor Mediagebruik 7-12 jaar. Netwerk Mediawijsheid. Veldwerk 3 tot en met 16 december 2024, 937 ouders van kinderen van 7 tot en met 12 jaar, uitgevoerd door Highberg. https://netwerkmediawijsheid.nl/onderzoek/monitor-mediagebruik-7-12-jaar/. Voor ouders roept dat vaak de vraag op of ze kiezen voor een smartwatch of voor een telefoon.

Maar hoe zit het met oudere kinderen? Ook onder deze groep lijkt een smartwatch niet veel te worden gebruikt. In het pilotonderzoek voor de Landelijke Monitor Digitalisering en Welzijn van het Trimbos-instituut vulden 762 jongeren van 12 tot en met 17 jaar een vragenlijst in over draagbare technologie (zoals een smartwatch). Twee op de drie jongeren gebruikt die nooit. Eén op de tien draagt er de hele tijd een. Van de jongeren die er wel een gebruiken, gebruikt de meerderheid een smartwatch.³Van der Rijst, V. G., Ruder, F., Oomen, J. M. H., Tuijnman, A., Van Rooij, A. J., & Griffioen, N. (2025). Pilotonderzoek Digitalisering en Welzijn: kansen en risico’s voor gebruikers. Trimbos-instituut. https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/

Smartwatches kun je verdelen in vier groepen:

• GPS-horloge: laat zien waar je kind is. Soms kan je kind naar een paar vaste nummers bellen.
• Kindersmartwatch: hiermee kan je kind bellen, berichten sturen en de locatie delen. Sommige modellen hebben ook spelletjes of een camera.
• Smartwatch die gekoppeld is aan een smartphone: laat bijvoorbeeld meldingen van de telefoon zien. Voor veel functies moet de telefoon in de buurt zijn.
• Uitgebreide smartwatch: werkt zelfstandig , dus zonder telefoon in de buurt. Het ondersteunt nog meer apps en functies. Deze kan bijna net zoveel als een telefoon. Voorbeelden zijn een Apple Watch of een Samsung Galaxy Watch.

Er is weinig onderzoek gedaan naar een passende leeftijd voor een smartwatch. In de praktijk speelt de vraag meestal als een kind vaker alleen naar school gaat, buiten speelt of naar sport fietst. Dat is ook ongeveer de leeftijd waarop kinderen hun eerste telefoon krijgen⁴Nikken, P. (2025). Monitor Mediagebruik 7-12 jaar. Netwerk Mediawijsheid. Veldwerk 3 tot en met 16 december 2024, 937 ouders van kinderen van 7 tot en met 12 jaar, uitgevoerd door Highberg. https://netwerkmediawijsheid.nl/onderzoek/monitor-mediagebruik-7-12-jaar/.

Sommige smartwatches worden al vanaf vijf jaar verkocht. Dat is een keuze van de fabrikant en geen advies: het betekent zeker niet dat vijf jaar een goede leeftijd is om te beginnen.⁵Bureau Jeugd & Media. (2024). Geef je je kind een smartwatch? https://www.bureaujeugdenmedia.nl/ouders/geef-je-je-kind-een-smartwatch/

Als je overweegt een smartwatch voor je kind te kopen, kijk dan waarvoor je kind die nodig heeft. Bureau Jeugd & Media adviseert te wachten tot je kind regelmatig zelfstandig en wat langer van huis is⁶Bureau Jeugd & Media. (2024). Geef je je kind een smartwatch? https://www.bureaujeugdenmedia.nl/ouders/geef-je-je-kind-een-smartwatch/. Bijvoorbeeld als je kind na school naar een vriendje gaat, zelf naar de voetbaltraining fietst of met andere kinderen naar de speeltuin gaat. Is je kind vaak nog bij je in de buurt? Dan is een smartwatch meestal nog niet nodig.

Het is belangrijk dat je kind het horloge zelf kan gebruiken en begrijpt wat het kan. Leg ook uit dat jij via het horloge kunt zien waar je kind is, als dat zo is. Bij een smartwatch met spelletjes denkt een jong kind misschien vooral aan de spelletjes, en veel minder aan het feit dat jij de locatie kunt zien. Praat daar vooraf samen over. Kan je kind nog niet goed begrijpen wat dat betekent? Dan is een smartwatch misschien nog te vroeg.

Voor veel ouders is de locatiefunctie een belangrijke reden om een smartwatch te kopen. Het kan prettig zijn om te weten waar je kind is. Tegelijk raakt die functie aan iets gevoeligs: de ruimte die je kind krijgt om zelf dingen te ontdekken en op te lossen. Kinderen hebben die vrije ruimte nodig om zich gezond te ontwikkelen⁷Brussoni, M., Olsen, L. L., Pike, I., & Sleet, D. A. (2012). Risky play and children’s safety: Balancing priorities for optimal child development. International Journal of Environmental Research and Public Health, 9(9), 3134-3148. https://doi.org/10.3390/ijerph9093134.

Veel controleren kan bovendien het tegenovergestelde effect hebben. Als kinderen het gevoel hebben dat hun privacy niet wordt gerespecteerd, vertellen ze vaak juist minder⁸Stattin, H., & Kerr, M. (2000). Parental monitoring: A reinterpretation. Child Development, 71(4), 1072-1085. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00210 en Hawk, S. T., Keijsers, L., Frijns, T., Hale, W. W., III, Branje, S., & Meeus, W. (2013). “I still haven’t found what I’m looking for”: Parental privacy invasion predicts reduced parental knowledge. Developmental Psychology, 49(7), 1286-1298. https://doi.org/10.1037/a0029484. Bij tieners kan het ook leiden tot weerstand en meer risicovol gedrag⁹Liu, Y. L. (2020). Maternal mediation as an act of privacy invasion: The association with internet addiction. Computers in Human Behavior, 112, 106474. https://doi.org/10.1016/j.chb.2020.106474. Dat je kind zelf blijft vertellen wat er speelt, levert je dus meestal meer op dan meekijken via een horloge.

Wat het volgen van kinderen op langere termijn met hen doet, weten we nog niet goed. Onderzoekers die de literatuur op een rij zetten, concluderen dat er nog weinig studies naar zijn gedaan¹⁰Davis, I. S., Thornburg, M. A., Patel, H., & Pelham, W. E., III. (2024). Digital location tracking of children and adolescents: A theoretical framework and review. Clinical Child and Family Psychology Review, 27(4), 943-965. https://doi.org/10.1007/s10567-024-00500-8.

Een smartwatch verzamelt persoonlijke gegevens over je kind. Naast de locatie kan dat ook gaan om berichten, spraakberichten en gegevens over hoe je kind het horloge gebruikt¹¹Consumer Reports. (2025, 18 december). Should you track your child with a GPS tracker or kids smartwatch? https://www.consumerreports.org/electronics-computers/child-gps-trackers-wearables/gps-tracker-for-kids-a3099604963/. Goede beveiliging is daarom belangrijk.

In 2017 waarschuwde de Consumentenbond al voor beveiligingsproblemen bij sommige GPS-horloges voor kinderen. Bij enkele modellen konden anderen meeluisteren, de locatie veranderen of functies uitschakelen.¹²Consumentenbond. (2017, 18 oktober). Veiligheidslekken in gps-horloges kinderen. https://www.consumentenbond.nl/veilig-online-opgroeien/veiligheidslekken-in-gps-horloges-kinderen

De Amerikaanse consumentenorganisatie Consumer Reports testte in december 2025 vijftien populaire volgapparaten voor kinderen, waaronder kindersmartwatches. Sommige apparaten scoorden goed op privacy en beveiliging, maar andere misten tweestapsverificatie helemaal of stuurden berichten onversleuteld door¹³Consumer Reports. (2025, 18 december). Should you track your child with a GPS tracker or kids smartwatch? https://www.consumerreports.org/electronics-computers/child-gps-trackers-wearables/gps-tracker-for-kids-a3099604963/. Tweestapsverificatie betekent dat je naast een wachtwoord nog een tweede stap nodig hebt om in te loggen, bijvoorbeeld een code via sms. Zonder die extra stap kan iemand die het wachtwoord raadt of steelt bij de locatie en de berichten van je kind.

Let daarom voor de aankoop van een smartwatch op deze punten:

• Heeft de fabrikant een duidelijk privacybeleid?
• Kun je tweestapsverificatie aanzetten, zodat een wachtwoord alleen niet genoeg is?
• Waar worden de gegevens opgeslagen die de smartwatch verzamelt?
• Worden locatiegegevens versleuteld verstuurd en bewaard?
• Kun je zien wanneer de microfoon of camera aanstaat, als die er zijn?
• Kun je gegevens laten verwijderen?
• Brengt de fabrikant regelmatig beveiligingsupdates uit?

Controleer ook af en toe welke apps toegang hebben tot de locatie van je kind. Is die toegang niet nodig? Zet die dan uit. Bij de meeste telefoons en horloges kan dat via de instellingen.

In de klas gelden regels voor telefoons, tablets en smartwatches. In het voortgezet onderwijs mogen leerlingen deze apparaten sinds 1 januari 2024 niet meer gebruiken tijdens de les. Voor het basisonderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs geldt diezelfde afspraak sinds het schooljaar 2024-2025¹⁴Rijksoverheid. (2024). Gebruik van mobiele telefoons niet toegestaan in de klas. https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/voortgezet-onderwijs/mobiele-apparaten-in-de-klas. Gaat je kind naar de basisschool, dan mag de smartwatch daar dus meestal niet aan tijdens de les.

Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld als een apparaat nodig is voor de les zelf, of om medische redenen of vanwege een beperking. Scholen maken hierover zelf afspraken met leraren, ouders en leerlingen.

De VO-raad wijst erop dat een smartwatch die aan een telefoon gekoppeld is en berichten kan ontvangen, net zoveel kan afleiden als een telefoon¹⁵VO-raad. (2024). Q&A Richtlijn smartphones in de klas. https://www.vo-raad.nl/artikelen/q-a-richtlijn-smartphones-in-de-klas. Een eenvoudig horloge zonder berichtenfunctie leidt minder af. Vraag daarom aan school welke regels er gelden. Dan weet je of je kind de smartwatch mag dragen en gebruiken.

• Kijk naar wat je kind nodig heeft. Niet ieder kind heeft een smartwatch nodig. Wil je vooral contact kunnen houden als je kind zelf ergens naartoe gaat? Dan is een eenvoudig GPS-horloge vaak genoeg.
• Spreek af wanneer je de locatie bekijkt. Bijvoorbeeld alleen als je kind later thuiskomt dan afgesproken.
• Zet functies uit die je niet gebruikt. Dat geeft minder afleiding en minder gegevens.
• Bespreek de afspraken later opnieuw. Je kind kan steeds meer zelf als het ouder wordt. Kijk daarom af en toe of de afspraken nog passen.

Kortom

Of een smartwatch bij je kind past, hangt af van de situatie en niet van een leeftijd. Kijk of je kind vaak alleen ergens naartoe gaat en of het begrijpt hoe het horloge werkt. Kies daarna een model dat past bij wat je nodig hebt, let op hoe het merk met gegevens omgaat, en maak samen afspraken over het gebruik.

Lees meer over verantwoord gebruik van een wearable, zoals een smartwatch.