Heb je vragen over digitale balans? Neem dan anoniem contact met ons op door te bellen of te mailen (info@digitalebalans.nl). Ook kun je meteen je vraag stellen via het formulier op de website.
Misschien gebruik je AI voor je werk, studie of dagelijks leven. Maar wat doet dit met het vermogen om te leren? Dat is nu nog best moeilijk vast te stellen. De technologie is namelijk nog niet zo heel lang onderdeel van ons dagelijks leven. Wel zijn er onderzoeken die aangeven dat we op moeten passen dat we niet meer kritisch nadenken bij het gebruik van AI. En dat het risico bestaat dat we sommige dingen zelf minder goed gaan kunnen als we daarvoor veel op AI gaan vertrouwen.
Maar er is ook goed nieuws: AI kan ook het vermogen om te leren verbeteren als je het op de juiste manier gebruikt. Bijvoorbeeld als AI je uitleg geeft en je uitdaagt, in plaats van dat het een snel antwoord geeft. Het gaat er dan om dat je AI gebruikt als een hulpmiddel, en niet als vervanging van ons eigen denken.
Heb je een vraag over dit onderwerp? Neem contact met ons op.
Wanneer we AI gebruiken om iets op te zoeken of een probleem op te lossen, hoeven we zelf minder na te denken. Dit heet cognitieve offloading: we laten ons denkwerk over aan de computer. Dat is handig en kan tijd besparen, maar het heeft mogelijk ook een keerzijde.
Nieuwe studies laten zien dat veel AI-gebruik een relatie heeft met een minder kritisch denkvermogen. Vooral jongeren tussen 17 en 25 jaar zijn gevoelig hiervoor: zij gebruiken AI het meest, maar scoren tegelijkertijd ook het laagst op kritisch denken.1Bron: AI Tools in Society: Impacts on Cognitive Offloading and the Future of Critical Thinking Belangrijk is dat het in dit onderzoek niet duidelijk is of dit soort bevindingen ook echt komen door het AI-gebruik.
Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar AI en leren. Zo ook door de Universiteit van Pennsylvania. In hun onderzoek gebruikten leerlingen een AI-model genaamd GPT-4 om wiskunde- oefeningen te maken. Wat bleek? Deze leerlingen maakten 48% meer opgaven goed!
Maar hier komt de verrassing: toen de AI werd weggehaald, deden dezelfde leerlingen het slechter dan leerlingen die nooit AI hadden gebruikt. Dit wijst erop dat vaardigheden – in dit geval wiskundevaardigheden – zich toch minder goed ontwikkelen als je leunt op AI.2Bron: Generative AI without guardrails can harm learning: Evidence from high school mathematics | PNAS De onderzoekers concluderen dat leerlingen de AI als een soort ‘kruk’ hadden gebruikt. Daardoor leerden ze minder goed om zelf problemen op te lossen. Dit leidt tot zorgen over het gebruik van AI zonder begeleiding op school en daarbuiten.3Bron: Without Guardrails, Generative AI Can Harm Education – Center for Health Incentives and Behavioral Economics (CHIBE)
Er is ook goed nieuws. AI kan wel degelijk helpen bij leren, als we het op de juiste manier gebruiken. In hetzelfde onderzoek van de Universiteit van Pennsylvania testten de onderzoekers ook een aangepaste versie van het GPT-4 AI-model. Deze versie gaf niet direct het antwoord, maar was ontworpen om hints te geven in plaats van antwoorden weg te geven. Met deze ‘slimme tutor’ presteerden leerlingen 127% beter op oefeningen.4Bron: Generative AI without guardrails can harm learning: Evidence from high school mathematics | PNAS En het belangrijkste: hierdoor werd voorkomen dat leerlingen minder goed leerden.
AI kan er ook voor zorgen dat je kunt leren op een voor jou persoonlijk op maat gemaakte manier. Meerdere onderzoeken samen laten zien dat AI-modellen ervoor kunnen zorgen dat leerlingen les op maat kan krijgen, aangepast aan het eigen niveau en tempo.5Bron: The Impact of Artificial Intelligence on Personalized Learning in Higher Education: A Systematic Review Dit kan er vervolgens weer voor zorgen dat je beter presteert op school.
De invloed die digitale technologie zoals AI heeft op ons welzijn is nooit simpel. Verschillen tussen mensen en omstandigheden spelen ook hier een belangrijke rol. Zo lijkt het er bijvoorbeeld op mensen met een hogere opleiding hun kritisch denkvermogen beter vasthouden, ook als ze veel AI gebruiken.6Bron: AI tools may weaken critical thinking skills by encouraging cognitive offloading, study suggests Dit komt waarschijnlijk doordat ze tijdens hun opleiding geleerd hebben om informatie kritisch te beoordelen in plaats van deze zonder meer te accepteren.
Dit laat zien hoe belangrijk het is dat er in het onderwijs aandacht wordt besteed aan kritisch denkvermogen.
AI verandert dus hoe we leren en denken. Dat hoeft niet slecht te zijn, maar we moeten wel blijven opletten. Als we AI alleen gebruiken om snel antwoorden te krijgen, kan ons denkvermogen achteruitgaan. Maar als we AI als hulpmiddel gebruiken dat ons uitdaagt en ondersteunt, kan het juist ons leren verbeteren.
Het gaat om de balans: gebruik de voordelen van AI, maar blijf ook zelf nadenken. Want uiteindelijk zijn het onze eigen hersenen die we nodig hebben om de wereld te begrijpen.
Wil jij tips voor hoe je slim om kunt gaan met AI zonder je eigen leervermogen te schaden? Bekijk dan onze Tips voor slim AI gebruik.
Wil je meer weten over digitale balans in jouw situatie? Voor jezelf, voor je kind of een andere naaste? Onze experts helpen je graag verder. Je kunt anoniem met ons bellen of mailen. Via de website kun je ook een terugbelverzoek achterlaten of meteen je vraag stellen.
Geopend op maandag t/m donderdag
van 09:00-12:00
Laat je nummer achter en we bellen je gratis terug!
Mails beantwoorden we binnen 5 werkdagen: info@digitalebalans.nl
AI-chatbots kunnen je ondersteunen, maar zijn nooit een vervanging voor professionele hulp.
