Waarom somberheid en angst gamen riskanter maken

Hoe iemand in zijn vel zit, speelt een grote rol bij de risico’s van gamen. Bij jongeren die zich vaak eenzaam, onzeker of angstig voelen is de kans op problemen met gamen groter¹Dat blijkt uit deze review en dit onderzoek onder gamende jongeren.. Dat geldt ook voor jongeren die zich somber voelen of niet tevreden zijn over hun leven.

Mensen gaan op verschillende manieren met problemen en emoties om. Je kunt bijvoorbeeld troost zoeken en met anderen praten. Je kunt ook proberen om afleiding te zoeken of van de problemen weg te vluchten. Gamen kan een manier zijn om even te vluchten in een andere wereld²Dat wordt in dit artikel en in dit onderzoek uitgelegd.. Het kan dan moeilijk zijn om te stoppen met gamen en weer terug te gaan naar de problemen in je leven. De kans op problematisch gamen is daardoor groter. Jongeren die problematisch gamen krijgen op de lange termijn vaak juist meer last van sombere of angstige gevoelens³Dat blijkt uit dit lange termijn onderzoek onder gamende jongeren.. Negatieve gevoelens kunnen dus zowel oorzaak als gevolg zijn van problematisch gamen.

De rol van impulsiviteit bij gamen

Kinderen die impulsief zijn krijgen eerder problemen met gamen dan kinderen die veel controle over hun gedrag hebben⁴Dat blijkt uit dit onderzoek over risicofactoren bij gamen.. Als je impulsief bent, kun je je gedrag minder goed sturen. Je doet iets zonder er eerst over na te denken. Daardoor is de neiging om te gaan gamen moeilijker te onderdrukken. Ook is het moeilijker om te stoppen met gamen.
Daarnaast is gamen extra aantrekkelijk voor kinderen die zich snel vervelen en op zoek zijn naar spanning. In games zitten namelijk veel snelle en directe beloningen. Daarbij kun je bijvoorbeeld denken aan een gevecht winnen, munten verzamelen of de mooie graphics en geluidseffecten in een game.

Lees op Gameninfo.nl meer over hoe games je verleiden om door te blijven spelen.

Games als plek voor waardering en erbij horen

Iedereen heeft de behoefte om het gevoel te hebben dat je ergens goed in bent. Jongeren die weinig zelfvertrouwen hebben, krijgen sneller problemen met gamen⁵Dat kun je lezen in deze review over gamende jongeren.. In een game kun je ervaren dat je snel goed in iets wordt. Dat kan een reden zijn om steeds meer te gaan gamen. Hoe meer je speelt, hoe beter je wordt en hoe meer aanzien je krijgt. Je verzamelt bijvoorbeeld wapens en outfits, behaalt hoge scores en je wint van een tegenstander.

In online games krijg je waardering van andere gamers. Ook is gamen een makkelijke manier om in contact te komen met anderen. In een game kun je het gevoel krijgen dat je ergens bij hoort. Dat kan extra aantrekkelijk zijn als je in het dagelijks leven weinig contacten hebt, verlegen bent en het moeilijk vindt om met anderen om te gaan. Jongeren die verlegen of sociaal angstig zijn, kunnen dan overmatig gaan gamen.

Daarentegen hebben jongeren die veel zelfvertrouwen hebben, extravert zijn en makkelijk met anderen kunnen omgaan minder kans om problemen te krijgen met gamen⁶Dat blijkt uit dit onderzoek naar oorzaken en gevolgen van gamen.. Dat geldt ook voor jongeren die het gevoel hebben dat ze goede vriendschappen hebben en vaak worden uitgenodigd door klasgenoten bijvoorbeeld. Jongeren die veel sporten hebben minder kans om op een later moment problemen met gamen te krijgen dan jongeren die weinig sporten⁷Dat blijkt uit dit onderzoek onder adolescenten.. Dat komt waarschijnlijk doordat jongeren tijdens sporten regelmatig contact hebben met leeftijdsgenoten. Ook kan sporten het zelfvertrouwen vergroten⁸Dat bespreken onderzoekers in deze review en somberheid en stress verlagen⁹Daar kun je meer over lezen in dit boek.. Heb je veel zelfvertrouwen en veel offline contact met leeftijdsgenoten? Dan is de kans op problemen met gamen klein.

Extra gevoelig voor gamen: ADHD, autisme en LVB

Ook kinderen en jongeren met ADHD, autisme of een licht verstandelijke beperking (LVB) hebben meer kans om problemen te krijgen met gamen. Gamen kan extra aantrekkelijk zijn voor deze kinderen. Bijvoorbeeld omdat ze er zich rustiger door voelen. Of omdat ze ervaren dat contact maken met anderen makkelijker is tijdens het gamen dan in het dagelijks leven. Sommige kinderen kunnen hierdoor overmatig gaan gamen en vinden het moeilijk om te stoppen. Lees op Gameninfo.nl meer over ADHD, autisme, LVB en gamen.

Meer informatie over de risico’s per persoon lees je op Gameninfo.nl

Geen duidelijk einde: waarom sommige games blijven trekken

De kans op problemen is groter bij games waar geen duidelijk einde aan zit¹⁰Je kunt daar meer over lezen in dit artikel. Dit is bijvoorbeeld zo bij Online Multiplayer games (MMO). Bij MMO’s spelen gamers online tegelijk met een groot aantal spelers van over de hele wereld in een virtuele (vaak fantasierijke) wereld, die meestal enorm groot en vrijwel oneindig is. De games blijven bovendien doorgaan als je stopt met spelen. Hierdoor kun je het gevoel krijgen dat je iets mist als je even niet gamet. World of Warcraft, Leage of Legends en Call of Duty zijn voorbeelden van dit soort games. In veel offline adventure-games volg je een verhaal met een duidelijk begin en een einde. Daardoor is het risico op problematisch gamen minder groot bij offline games. Zelda is daar een voorbeeld van.

Online vs Offline: wat maakt het verschil?

Bij online games zoals MMO geldt vaak: hoe meer je speelt, hoe meer aanzien je krijgt. In deze games word je beloond voor de tijd die je speelt. Anderen kunnen jouw scores zien. Dat kan nog meer motivatie geven om veel te gamen en hoger te scoren dan de rest. Jongeren die problematisch gamen spelen vaker online games dan offline games¹¹Dat blijkt uit deze review.. Groepsdruk kan ook een rol spelen bij online games. Bijvoorbeeld wanneer je om een bepaalde tijd online moet zijn om wedstrijden mee te spelen.

Beloningen: slimme trucs om je te laten spelen

In games worden slimme trucs gebruikt om de gamer door te laten spelen. Er zitten allerlei beloningen in een game. Denk bijvoorbeeld aan het verzamelen van punten, munten of kleding en gereedschap voor je avatar. Maar ook de geluiden die je hoort en het ontdekken van nieuwe onderdelen in het spel werken belonend. Heeft een game goed uitgewerkte beloningen en veel slimme trucs? Dan is de kans groter dat je door wil blijven gamen.

In-game aankopen: van outfits tot lootboxes

In veel games kun je met kleine bedragen extra onderdelen of tools kopen. Deze onderdelen maken het spel leuker. Of ze zorgen ervoor dat je verder kunt komen in het spel. Voorbeelden van deze ‘microtransacties’ zijn: betalen voor een andere outfit voor je avatar, wapens, grondstoffen of een toegang tot een extra level. Hierdoor bestaat het risico dat je uiteindelijk veel geld uitgeeft in een game. Een ander voorbeeld zijn lootboxes: Je koopt een schatkist waar altijd iets in zit, maar de speler weet niet wat. Het is een verassing wat voor beloning je krijgt. Dat lijkt dus op gokken.

Hoeveelheid gamen: uren zeggen niet alles

Op basis van het aantal uren gamen alléén kun je niet bepalen of iemand problematisch gamet. Toch lijkt er een relatie te zijn tussen het aantal uren gamen en lichamelijke en mentale gezondheid. Gamen heeft vooral voordelen bij een beperkt aantal uren gamen per dag. Als je langer dan drie uur gamet, gaan gezondheidsrisico’s meer een rol spelen¹²Dat blijkt uit dit onderzoek over gamen en beeldscherm gebruik.

Daarnaast maakt het ook uit op welk moment van de dag je gamet. Van het gamen wordt je lichamelijk en mentaal alert en wakker. Game je ’s avonds laat? Dan is de kans groter dat je moeite hebt om in slaap te vallen en niet kunt doorslapen¹³Dat blijkt uit dit onderzoek over beeldschermgebruik en slaap..Dat geldt natuurlijk al helemaal als je van jezelf al gevoelig bent voor slaapproblemen.

Meer informatie over de risico’s per soort game lees je op Gameninfo.nl

Opvoeding en gezin: regels, ruzies en steun

De familiesituatie speelt een belangrijke rol bij de risico’s van gamen. Jongeren gamen vaker problematisch als er veel ruzies in de familie zijn, als hun ouders gaan scheiden of als er andere problemen zijn in het gezin.

Ook de opvoedstijl van ouders speelt een rol bij de kans op problemen. Stellen ouders te strenge regels op zonder interesse te tonen? Dan kan dat er juist voor zorgen dat het kind zich opstandiger gaat gedragen¹⁴Dat blijkt uit dit onderzoek naar ouderstijlen en gamen.. Overbezorgdheid over gamen kan soms hierdoor juist leiden tot meer problemen. Daarom is het belangrijk om als ouder rekening te houden met de behoeften van je kind.

Een ondersteunende opvoedstijl kan juist problemen met gamen helpen voorkomen¹⁵Dat blijkt uit dit onderzoek naar ouderstijlen en gamegedrag.. Hierbij stellen ouders wel regels rondom het gamen, maar leggen ze aan hun kind uit waarom die regels belangrijk zijn. Ook houden de ouders bij welke games hun kinderen spelen¹⁶Dat wordt besproken in deze review over risicofactoren bij gamen.. Tegelijkertijd tonen de ouders interesse. Ze houden rekening met de behoeftes van hun kind. Dan is de kans namelijk groter dat het kind zich begrepen voelt, en zich aan de afspraken houdt.

Lees hier meer over onze tips voor ouders.

Vrienden en pesten

Jongeren die gepest worden of zelf pesten hebben een groter risico op problematisch gamen¹⁷Dat werd gevonden in deze en deze review over risicofactoren bij gamen.. Gamen kan dan een manier zijn om even te kunnen ontsnappen in een andere wereld. Heb je vrienden die problematisch gamen? Dan is de kans groter dat je zelf ook problemen krijgt met gamen.
Aan de andere kant lijken goede vriendschappen beschermend te werken¹⁸Dat blijkt uit dit onderzoek.. De kans op sociale angst, eenzaamheid en problematisch gamen is dan namelijk kleiner. Dat geldt zowel voor offline als online vriendschappen.

Hebben jongeren de mogelijkheid om naast gamen andere activiteiten te doen in hun vrije tijd? Dan is de kans op problemen met gamen kleiner. Hierbij kun je denken aan een sport¹⁹Dat blijkt uit dit onderzoek over gamen en sport., maar bijvoorbeeld ook aan sociale activiteiten met vrienden of ouders²⁰Dat blijkt uit dit onderzoek..

School: motivatie en erbij horen

Moeilijkheden op school vergroten de kans op problematisch gamen²¹Dat werd gevonden in deze review.. Die moeilijkheden kunnen bijvoorbeeld bestaan uit lage cijfers op school, of het jaar over moeten doen. Maar je kunt daarnaast ook denken aan te hoge verwachtingen van leerkrachten en/of ouders. Iemand kan dan het gevoel krijgen dat hij/zij faalt. Vervolgens merkt diegene dat je tijdens een game wél snel erg goed in iets kan worden en succes kan ervaren. Het is dan verleidelijk om meer te gaan gamen.

Daar staat tegenover dat het juist beschermend kan werken als het goed gaat op school²²Dat werd gevonden in deze review.. Het is voor jongeren belangrijk dat ze het gevoel hebben erbij te horen. Jongeren zitten vaak beter in hun vel als ze regelmatig worden uitgenodigd voor verjaardagen of andere leuke dingen buiten school om. Jongeren die betrokken worden bij zulke sociale evenementen hebben doorgaans minder behoefte om overmatig te gamen.

Leerlingen zijn over het algemeen gemotiveerder voor school wanneer ze het gevoel hebben dat ze zelf hun eigen keuzes mogen maken. Dat heet autonomie. Ondersteunen leerkrachten autonomie bij de leerlingen? Dan is de kans op problematisch gamen kleiner²³Dat werd gevonden in dit onderzoek bij gamende jongeren op school.. Leerkrachten doen dit bijvoorbeeld door hun leerlingen mee te laten beslissen over wat ze willen leren²⁴Op deze site kun je meer lezen over hoe leerkrachten autonomie kunnen vergroten bij leerlingen..

Meer informatie over gamen en omgeving lees je op Gameninfo.nl

Ter informatie

Dit artikel is origineel geplaatst op Gameninfo.nl. Dit is ook een website van het Trimbos-instituut.