Digitale balans
Digitale balans gaat over het zó indelen van je tijd en activiteiten, dat je je er goed en gezond bij voelt. Met en zonder digitale technologie. Wat de juiste balans is, is voor iedereen anders. We helpen je een handje op weg met informatie en tips op deze pagina.
10 tips voor een gezonde digitale balans
In ons dagelijks leven speelt digitale media een steeds grotere rol. Dat is handig en leuk, maar soms kan het gebruik ervan ook te veel worden. Dan blijft er minder tijd over om te slapen, te bewegen, samen te zijn met vrienden of iets anders leuks te doen. Het gaat dus om een digitale balans.
Met deze 10 tips zorg je ervoor dat je schermgebruik en andere activiteiten in je leven goed in balans blijven.
Verken je eigen mediagebruik
Een goede digitale balans begint met inzicht in jouw situatie. Dat doe je bijvoorbeeld zo:
- Houd bij wat je met digitale media doet, hoe lang en hoe je je daarbij voelt.
- Kijk naar de redenen waarom je digitale media gebruikt. Heb je het nodig voor je werk? Wilde je even ontspannen of contact hebben met anderen?
- Kijk naar wat het je oplevert: voelde je je bijvoorbeeld verbonden met anderen of kon je er even door ontspannen?
- Let ook op waar je last van had. Misschien gaf het je stress om te reageren op bepaalde berichten of raakte je afgeleid.
- Vraag jezelf af of je genoeg bent toegekomen aan andere activiteiten, zoals bewegen, slapen en ontspanning, tijd voor jezelf en anderen. Zie tip 2.
Zorg voor voldoende tijd en afwisseling met andere activiteiten
Het hoeft niet erg te zijn om even op of achter een scherm te zitten. Het is vooral belangrijk dat je een balans vindt tussen je schermgebruik en andere dagelijkse activiteiten.
Kijk eens naar de onderdelen en activiteiten hieronder. Vraag jezelf af of je hier genoeg tijd voor hebt, mét en zonder digitale media En kijk ook of dit in balans is met de andere activiteiten.
- Lichamelijke gezondheid: waaronder slapen, bewegen en niet te veel stilzitten.
- Mentale gezondheid: waaronder voldoende inspanning en ontspanning.
- Sociale gezondheid: waaronder de verbinding met anderen en voldoende tijd voor jezelf.
Kies zelf wanneer je kijkt
Meldingen op schermen kunnen je aandacht trekken. Denk aan de rode bolletjes bij apps of een melding bij een berichtje. ‘
Kies ervoor om deze meldingen uit te zetten. Je bepaalt dan zelf wanneer je er aandacht aan geeft. Gebruik bijvoorbeeld de ‘Niet Storen’-modus op je telefoon. Deze modus vind je onder namen zoals ‘Niet Storen’, ‘Do Not Disturb‘ of ‘Focus‘.
Plan ook vaste momenten om je berichten, mails of sociale media te bekijken.
Zorg voor schermvrije plekken of momenten
Kies bijvoorbeeld voor geen schermen tijdens het eten. Het resultaat: meer aandacht voor het eten, jezelf en/of de ander.
Maak ook je slaapkamer schermvrij. Schermgebruik houdt je hersenen actief. Ook verstoort het blauwe licht van schermen je biologische klok en slaap. Tot slot zijn activiteiten op je beeldscherm gemaakt om je aandacht vast te houden, waardoor je misschien wel later gaat slapen dan je van plan was.
Tip! Kies in plaats van schermgebruik voor het slapengaan voor iets anders waarvan je ontspant. Wat is dat voor jou?
Stel een dagelijks limiet in
Je stelt dan een maximale tijd in voor een app of apparaat. Denk bijvoorbeeld aan maximaal 30 minuten per dag op Instagram of een uur op YouTube. Als je over die tijd heen gaat, krijg je een melding of wordt de app tijdelijk geblokkeerd.
Op je telefoon kun je je tijdslimiet instellen via Schermtijd / Apple’s Screen Time (iOS) of Digitaal welzijn (Android).
Haal het beste uit je schermtijd
We hebben het veel over schermtijd, maar eigenlijk is het veel belangrijker wát je ermee doet en waarom. Bepaal daarom vooraf wat je online wilt doen: even iets opzoeken, iemand een berichtje sturen of één serie kijken.
Wist je dat… sommige apps juist goed zijn voor je gezondheid? Denk aan een stappenteller of workoutvideo’s. Of apps die inzicht geven in je schermgebruik of je helpen om vaker pauze te nemen.
Vraag jezelf af: kan een app, tutorial of andere media mij helpen of motiveren om meer te bewegen of vaker pauze te nemen?
Let op je houding, wissel je houding af en zorg voor pauzes
Als je veel digitale media gebruikt, zit je vaak lang in dezelfde (en misschien verkeerde) houding. Je kunt dan last krijgen van nek- en schouderpijn, of hoofdpijn. Ook kan je last krijgen van je ogen. Tot slot kunnen schermen ervoor zorgen dat je te veel zit.
Kun jij de punten hieronder afvinken? Of is er nog iets wat beter kan?
- Let op je zithouding. Zit rechtop: niet onderuit gezakt of voorovergebogen. Zet je voeten plat op de grond, knieën in een hoek van 90 graden.
- Wissel je houding regelmatig af. Je kunt als variatie staand of liggend de tablet of telefoon gebruiken.
- Beweeg tussendoor. Een paar keer per week sporten is heel gezond, maar is nog niet genoeg als je veel zit. Loop weg van je scherm, werk staand en pak zo nu en dan wat te drinken.
- Bescherm je ogen. Ken je de 20-20-2 regel? Na elke 20 minuten schermtijd is het aan te raden ongeveer 20 seconden in de verte te kijken. Daarnaast is het belangrijk om 2 uur per dag buiten te zijn. Neem ook regelmatig pauzes en houd je scherm niet te dichtbij.
Doe het samen!
Vertel je vrienden, familie, huisgenoten of partner dat je bezig bent met een gezonde digitale balans. Misschien willen zij er ook wel mee aan de slag. Als je er samen mee bezig bent, is het vaak makkelijker én leuker.
Vraag bijvoorbeeld om je erop te wijzen als ze zien dat je gedachteloos scrolt. Of vijf afleveringen achter elkaar kijkt. Bijvoorbeeld door te vragen: ‘Hé, kijk je nog echt?’, ‘Heb je er nog plezier in?’ of ‘Zullen we samen iets anders gaan doen?’ Andersom kun je dit natuurlijk ook toepassen.
Ben je tussen de 8 en 12 jaar? Doe de zelftest!
Ben jij tussen de 8 en 12 jaar? En wil je meer informatie en tips op basis van jouw eigen schermgebruik? Doe dan de vernieuwde zelftest, ontwikkeld samen met Netwerk Mediawijsheid en conceptontwikkelaar Ilse Meursinge!
Je beantwoordt daar vragen over hoe jij digitale technologie gebruikt. Denk aan: hoeveel tijd je online bent, wat je precies doet op je scherm en hoe je je daarbij voelt. Tussendoor lees je handige weetjes!
Neem contact op met de Info- en advieslijn
Heb je nog vragen over digitale balans? Of wil je graag persoonlijk advies? Bijvoorbeeld over je eigen digitale balans of over die van een ander?
Neem dan contact met ons op door te bellen (0900-1996) of mailen (info@digitalebalans.nl). Deskundigen helpen je graag met al je vragen over een digitale balans. Ze luisteren naar je verhaal, denken mee en geven tips die passen bij jouw situatie.
Meteen iets doen met digitale balans
Benieuwd naar jouw digitale balans? Of die van je kind of een andere naaste? Doe samen de test. Je leert op een leuke en leerzame manier hoe je ervoor staat en wat beter kan.
Heb je een vraag over digitale balans? Bijvoorbeeld over jouw eigen situatie? We zijn er voor je.
Lichamelijke gezondheid
Digitale technologie heeft invloed op hoe je beweegt, zit en slaapt. Het kan je helpen, bijvoorbeeld door de stappenteller op je telefoon, een app die je slaap bijhoudt of een sportfilmpje op YouTube. Maar het heeft ook een andere kant: zit je lang achter je laptop, dan vergeet je misschien een pauze te nemen. Of je blijft ’s avonds gamen of appen en hebt daar de volgende ochtend spijt van.
Mentale gezondheid
Mentale gezondheid gaat over je gevoel en je persoonlijke ontwikkeling. Digitale technologieën geven mogelijkheden om je goed te voelen en het beste uit jezelf te halen. Maar ze kunnen ook veel van je aandacht vragen.
Sociale gezondheid
Dit gaat over verbinden met anderen én tijd voor jezelf. Met digitale technologie kunnen we ieder moment van de dag in contact staan met elkaar. Maar een scherm kan ook de aandacht en verbinding wegnemen.